-----Oorspronkelijk bericht-----
Van: Eric Kluitenberg
Aan: nettime-nl list
Datum: Sun, 23 Oct 2005 23:44:44 +0200
Onderwerp: [Nettime-nl] Onmiddellijke onzichtbaarheid
-----
Column uitgesproken tijdens de INFOWARROOM 10.05, 20 oktober in Melkweg,
Amsterdam.
Eric Kluitenberg
ONMIDDELLIJKE ONZICHTBAARHEID
"Het gebeurt vaak tijdens het ontbijt, plotseling wordt de kop koffie
losgelaten en de inhoud wordt over de tafel uitgeschud.
De afwezigheid duurt slechts luttele seconden. Begin en eind zijn abrupt. De
zintuigen blijven actief maar nemen geen externe
indrukken waar."
Paul Virilio opent zijn "esthetiek van het verdwijnen" met een beschrijving
van het ziektebeeld van de Pyknolepticus (uit het
Grieks: pyknos - regelmatig), personen die regelmatig voor een kort moment
uit deze werkelijkheid drijven, ze vallen bijna,
om even 'ongemediëerd' weer terug te keren.
Voor de pyknolepticus was de afwezigheid onzichtbaar, onwaarneembaar. Voor
de buitenwereld eveneens, de ogen bleven open,
hartslag, ademhaling bleven constant, maar het contact was verbroken in dat
moment van afwezigheid. De pyknolepticus en zijn
omgeving ontdekken de interruptie slechts indirect. Vragen die door de
omgeving worden gesteld lijken onlogisch. Geleidelijk
beseft de pyknolepticus dat er stukjes werkelijkheid ontbreken en de meesten
van hen worden dan ook meesters in het invullen
van de ontbrekende delen van de puzzel.
Het kost wel tijd, teveel tijd, om steeds opnieuw het hele beeld van de
werkelijkheid in te vullen. De omgeving denkt al snel
dat de persoon in kwestie achterlijk is, traag, een soort 'idiot savant'.
Het probleem is echter niet één van semantiek of
betekenis, maar van tijd, discontinue tijd.
Net als bij andere vormen van epilepsie, waaraan de pykonlepsie nauw verwant
is, opereert het brein te snel. De periode van
uitval van waarneming door de pyknolepticus is niet het gevolg van het
uitvallen van hersenfunctie, maar juist van haar
absolute versnelling. Het neurale verkeer wordt niet adequaat afgeremd,
neuronen reageren in een autokatalytische cyclus
steeds sneller op elkaar, tot zij, vrijwel ongeremd, in real-time hun
signalen uitwisselen, met de snelheid van
elektromagnetische golven, de snelheid van het licht. Het bewustzijn heeft
geen toegang meer tot deze processen. Het wordt
buitengesloten door de absolute versnelling die zich in het neurale
substraat voltrekt.
Bij de meeste epileptici spelen zich vergelijkbare processen af in het
brein. Hier spoelt de neurale hypercyclus echter door
het hele brein en activeert het hele lichaam. Neurale activiteit bevindt
zich permanent in een dynamische balans van
autokatalytische versnelling en ontlading van neuro-inhibitors, die de
neurale processen vertragen en afbreken. Dit neurale
substraat van het denkproces functioneert in feite als een nucleaire
explosie die steeds ter nauwernood wordt voorkomen.
Soms zijn de containment mechanismes echter uit balans.
De epileptische hypercyclus bestaat in essentie uit een versnelling van alle
neurale activiteit naar de onmiddellijkheid.
Niet alleen de hersenen, ook de rest van het lichaam wordt in real-time en
ongecoördineerd getriggerd. Net als bij de
pyknolepticus staat het bewustzijn volledig buiten spel, maar het lichaam
wordt uiteen getrokken in dramatische spasmes, de
ogen rollen, slijm vloeit, de epilepticus valt soms in een gewelddadige
contortie ter aarde en lijkt uiteengereten tussen
ontelbare kwellingen.
Het 21e eeuwse mediasubject is als een mediale epilepticus. Volgens Paul
Virilio bevinden de technologisch geavanceerde
samenlevingen zich in een fatale versnelling naar de onmiddellijkheid. De
grenzen van de fysieke versnelling zijn reeds lang
overschreden. Wie strategisch voordeel wil behalen is gekluisterd aan
elektronische schermen - informatie reist immers met de
snelheid van elektromagnetische golven, de snelheid van het licht, terwijl
het lichaam al bij geringe versnelling stopt te
functioneren. Fysieke beweging is een strategische 'lyability' geworden.
De strategische waarneming van de wereld vindt plaats in een
elektromagnetische real-time, dat geldt zowel voor de militaire
planners en strategen, als voor business execs en beursvloerhandelaren, maar
evenzeer voor de wereldwijze mediaconsument.
Wie van het scherm weg beweegt riskeert daarmee strategisch vitale
informatie kwijt te raken. Een hapje eten buiten bereik
van het scherm, een wandeling met de hond, grote kans dat bij terugkomst
essentiële stukken informatie ontbreken. Het verhaal
lijkt plotseling onlogisch. De ontbrekende informatie moet met verbeelding
worden ingevuld om de voortdurende
informatiestroom nog van context te kunnen voorzien.
Volgens Virilio leidt deze absurde versnelling van de wereldwijde
informatiestromen onvermijdelijk tot de strategische
noodzaak om een kunstmatige vorm van waarneming te ontwikkelen. De
menselijke waarnemer heeft rust nodig en momenten van
ontspanning en wordt daarmee in toenemende mate onbetrouwbaar naarmate de
snelheid van informatiestroom verder wordt
verhoogd.
Al in 1988 voorspelde Virilio de ontwikkeling van de kijkmachine ("la
machine de vision"), waarin hij met name in het
militair strategische domein de onvermijdelijkheid van een kunstmatige vorm
van zien vaststelde. De kijkmachine simuleert
niet zozeer de menselijke waarneming, ze vervangt ze. Daarmee wordt de
subjectiviteit uit de waarneming verwijderd. Tijdens
de eerste golfoorlog, drie jaar later, werden Virilio's observaties gestaafd
door publieke uitspraken van de Amerikaanse
operationele militaire top, die stelde dat de Patriot Missile
verdedigingssystemen vanaf nu bestuurd dienden te worden door
een kunstmatige intelligentie systeem, omdat de traagheid van de menselijke
factor een te groot risico was geworden.
De ontwikkeling van een kunstmatige waarneming leidt tot een verdere
versnelling van de informatiestroom, die gelijke tred
houdt met de toenemende informatie verwerkende capaciteit van opeenvolgende
sneller opererende computersystemen. Het is de
tijd zelf, de ontwikkeling van de waarneming en analyse in de ultrakorte
duur, die tot technologisch research & development
object is geworden. Uit die voortdurende verkorting van de tijdsduur van
waarneming, analyse en actie ontstaat volgens
Virilio een nieuwe technologisch geconstrueerde tijdvorm, die hij de
intensieve tijd noemt.
Het menselijk bewustzijn en de menselijke waarneming opereren in de
extensieve tijd van heden, verleden en toekomst. De
technologische waarneming opereert in de ultrakorte duur van de intensieve
tijd. Als de containment mechanismes van deze
kunstmatige waarneming in de intensieve tijd falen, als de machines in een
hypercyclus van actie en reactie in real-time
treden, is het menselijk bewustzijn hier fundamenteel van uitgesloten. Het
menselijk bewustzijn wordt slechts nog
geconfronteerd met het effect, primair met het ongeval. Het verhaal wordt
discontinu, de ontbrekende stukjes moeten achteraf
worden ingevuld, de gevolgen kunnen catastrofaal zijn.
In 1987 crashte Wall Street als gevolg van handelsmachines die in de
intensieve tijd beurshandel bedreven. In 1991 pleitte de
legertop voor de automatisering van de verdedigingsmechanismen. In de 21e
eeuw is de constructie van een real-time
strategie-machine onvermijdelijk geworden. Subjectieve waarneming speelt in
dit proces geen rol meer, de onmiddellijkheid
leidt voor het subject tot volledige onzichtbaarheid; de esthetiek van het
verdwijnen.
--------------
IWR site: www.infowarroom.nl
--------------
* Verspreid via nettime-nl. Commercieel gebruik niet
* toegestaan zonder toestemming. is een
* open en ongemodereerde mailinglist over net-kritiek.
* Meer info, archief & anderstalige edities:
* www.nettime.org.
* Contact: Menno Grootveld (rabotnik {AT} xs4all.nl).
--------------
Aan: nettime-nl list
Datum: Sun, 23 Oct 2005 23:44:44 +0200
Onderwerp: [Nettime-nl] Onmiddellijke onzichtbaarheid
-----
Column uitgesproken tijdens de INFOWARROOM 10.05, 20 oktober in Melkweg, Amsterdam.
Eric Kluitenberg
ONMIDDELLIJKE ONZICHTBAARHEID
"Het gebeurt vaak tijdens het ontbijt, plotseling wordt de kop koffie
losgelaten en de inhoud wordt over de tafel uitgeschud.
De afwezigheid duurt slechts luttele seconden. Begin en eind zijn abrupt. De
zintuigen blijven actief maar nemen geen externe
indrukken waar."
Paul Virilio opent zijn "esthetiek van het verdwijnen" met een beschrijving
van het ziektebeeld van de Pyknolepticus (uit het
Grieks: pyknos - regelmatig), personen die regelmatig voor een kort moment
uit deze werkelijkheid drijven, ze vallen bijna,
om even 'ongemediëerd' weer terug te keren.
Voor de pyknolepticus was de afwezigheid onzichtbaar, onwaarneembaar. Voor
de buitenwereld eveneens, de ogen bleven open,
hartslag, ademhaling bleven constant, maar het contact was verbroken in dat
moment van afwezigheid. De pyknolepticus en zijn
omgeving ontdekken de interruptie slechts indirect. Vragen die door de
omgeving worden gesteld lijken onlogisch. Geleidelijk
beseft de pyknolepticus dat er stukjes werkelijkheid ontbreken en de meesten
van hen worden dan ook meesters in het invullen
van de ontbrekende delen van de puzzel.
Het kost wel tijd, teveel tijd, om steeds opnieuw het hele beeld van de
werkelijkheid in te vullen. De omgeving denkt al snel
dat de persoon in kwestie achterlijk is, traag, een soort 'idiot savant'.
Het probleem is echter niet één van semantiek of
betekenis, maar van tijd, discontinue tijd.
Net als bij andere vormen van epilepsie, waaraan de pykonlepsie nauw verwant
is, opereert het brein te snel. De periode van
uitval van waarneming door de pyknolepticus is niet het gevolg van het
uitvallen van hersenfunctie, maar juist van haar
absolute versnelling. Het neurale verkeer wordt niet adequaat afgeremd,
neuronen reageren in een autokatalytische cyclus
steeds sneller op elkaar, tot zij, vrijwel ongeremd, in real-time hun
signalen uitwisselen, met de snelheid van
elektromagnetische golven, de snelheid van het licht. Het bewustzijn heeft
geen toegang meer tot deze processen. Het wordt
buitengesloten door de absolute versnelling die zich in het neurale
substraat voltrekt.
Bij de meeste epileptici spelen zich vergelijkbare processen af in het
brein. Hier spoelt de neurale hypercyclus echter door
het hele brein en activeert het hele lichaam. Neurale activiteit bevindt
zich permanent in een dynamische balans van
autokatalytische versnelling en ontlading van neuro-inhibitors, die de
neurale processen vertragen en afbreken. Dit neurale
substraat van het denkproces functioneert in feite als een nucleaire
explosie die steeds ter nauwernood wordt voorkomen.
Soms zijn de containment mechanismes echter uit balans.
De epileptische hypercyclus bestaat in essentie uit een versnelling van alle
neurale activiteit naar de onmiddellijkheid.
Niet alleen de hersenen, ook de rest van het lichaam wordt in real-time en
ongecoördineerd getriggerd. Net als bij de
pyknolepticus staat het bewustzijn volledig buiten spel, maar het lichaam
wordt uiteen getrokken in dramatische spasmes, de
ogen rollen, slijm vloeit, de epilepticus valt soms in een gewelddadige
contortie ter aarde en lijkt uiteengereten tussen
ontelbare kwellingen.
Het 21e eeuwse mediasubject is als een mediale epilepticus. Volgens Paul
Virilio bevinden de technologisch geavanceerde
samenlevingen zich in een fatale versnelling naar de onmiddellijkheid. De
grenzen van de fysieke versnelling zijn reeds lang
overschreden. Wie strategisch voordeel wil behalen is gekluisterd aan
elektronische schermen - informatie reist immers met de
snelheid van elektromagnetische golven, de snelheid van het licht, terwijl
het lichaam al bij geringe versnelling stopt te
functioneren. Fysieke beweging is een strategische 'lyability' geworden.
De strategische waarneming van de wereld vindt plaats in een
elektromagnetische real-time, dat geldt zowel voor de militaire
planners en strategen, als voor business execs en beursvloerhandelaren, maar
evenzeer voor de wereldwijze mediaconsument.
Wie van het scherm weg beweegt riskeert daarmee strategisch vitale
informatie kwijt te raken. Een hapje eten buiten bereik
van het scherm, een wandeling met de hond, grote kans dat bij terugkomst
essentiële stukken informatie ontbreken. Het verhaal
lijkt plotseling onlogisch. De ontbrekende informatie moet met verbeelding
worden ingevuld om de voortdurende
informatiestroom nog van context te kunnen voorzien.
Volgens Virilio leidt deze absurde versnelling van de wereldwijde
informatiestromen onvermijdelijk tot de strategische
noodzaak om een kunstmatige vorm van waarneming te ontwikkelen. De
menselijke waarnemer heeft rust nodig en momenten van
ontspanning en wordt daarmee in toenemende mate onbetrouwbaar naarmate de
snelheid van informatiestroom verder wordt
verhoogd.
Al in 1988 voorspelde Virilio de ontwikkeling van de kijkmachine ("la
machine de vision"), waarin hij met name in het
militair strategische domein de onvermijdelijkheid van een kunstmatige vorm
van zien vaststelde. De kijkmachine simuleert
niet zozeer de menselijke waarneming, ze vervangt ze. Daarmee wordt de
subjectiviteit uit de waarneming verwijderd. Tijdens
de eerste golfoorlog, drie jaar later, werden Virilio's observaties gestaafd
door publieke uitspraken van de Amerikaanse
operationele militaire top, die stelde dat de Patriot Missile
verdedigingssystemen vanaf nu bestuurd dienden te worden door
een kunstmatige intelligentie systeem, omdat de traagheid van de menselijke
factor een te groot risico was geworden.
De ontwikkeling van een kunstmatige waarneming leidt tot een verdere
versnelling van de informatiestroom, die gelijke tred
houdt met de toenemende informatie verwerkende capaciteit van opeenvolgende
sneller opererende computersystemen. Het is de
tijd zelf, de ontwikkeling van de waarneming en analyse in de ultrakorte
duur, die tot technologisch research & development
object is geworden. Uit die voortdurende verkorting van de tijdsduur van
waarneming, analyse en actie ontstaat volgens
Virilio een nieuwe technologisch geconstrueerde tijdvorm, die hij de
intensieve tijd noemt.
Het menselijk bewustzijn en de menselijke waarneming opereren in de
extensieve tijd van heden, verleden en toekomst. De
technologische waarneming opereert in de ultrakorte duur van de intensieve
tijd. Als de containment mechanismes van deze
kunstmatige waarneming in de intensieve tijd falen, als de machines in een
hypercyclus van actie en reactie in real-time
treden, is het menselijk bewustzijn hier fundamenteel van uitgesloten. Het
menselijk bewustzijn wordt slechts nog
geconfronteerd met het effect, primair met het ongeval. Het verhaal wordt
discontinu, de ontbrekende stukjes moeten achteraf
worden ingevuld, de gevolgen kunnen catastrofaal zijn.
In 1987 crashte Wall Street als gevolg van handelsmachines die in de
intensieve tijd beurshandel bedreven. In 1991 pleitte de
legertop voor de automatisering van de verdedigingsmechanismen. In de 21e
eeuw is de constructie van een real-time
strategie-machine onvermijdelijk geworden. Subjectieve waarneming speelt in
dit proces geen rol meer, de onmiddellijkheid
leidt voor het subject tot volledige onzichtbaarheid; de esthetiek van het
verdwijnen.
--------------
IWR site: www.infowarroom.nl
--------------
* Verspreid via nettime-nl. Commercieel gebruik niet
* toegestaan zonder toestemming. is een
* open en ongemodereerde mailinglist over net-kritiek.
* Meer info, archief & anderstalige edities:
* www.nettime.org.
* Contact: Menno Grootveld (rabotnik {AT} xs4all.nl).
--------------
* open en ongemodereerde mailinglist over net-kritiek.
* Meer info, archief & anderstalige edities:
* www.nettime.org.
* Contact: Menno Grootveld (rabotnik {AT} xs4all.nl).
--------------