|
|
|
- Meer info: Big Brother Awards.
zaterdag 17 december 2005
Angst is de architect van onze welvaart.
"Met de Senseo en de thuistap hebben we het café binnenskamers gehaald. Met de homecinema de bioscoop. Steeds meer functies uit het openbare leven trekken we naar binnen: daar is het knus en veilig. Maar wat blijft er over van de publieke ruimte als we ons eenmaal verschanst hebben? Een dreigende kale vlakte, bij voorkeur te doorkruisen per terreinwagen met gps. Angst is de architect van onze welvaart."
David Van Reybrouck schreef voor De Morgen een juweeltje van een tekst over angst voor de grote, boze buitenwereld, over de veiligheidsreflex, over schoongemaakte openbare ruimtes, over de gelijkschakeling van verbruiker met handelswaar, over hoe we onze identiteit bij mekaar moeten shoppen, en over nog veel meer. Kortom, over de Permanent Gecontroleerde Zones. We zouden hier graag de volledige tekst kunnen aanbieden -ze is te mooi om verloren te laten gaan in het zwarte gat van de actualiteit-, maar in afwachting krijg je alvast een paar uittreksels.
"Het jaar 2005 zal niet de geschiedenis ingaan als het jaar van de grote omwenteling of de beslissende gebeurtenis, nee, maar het is wel het jaar waarin een maatschappelijke tendens sluipenderwijs maar inmiddels onmiskenbaar ons denken en handelen is binnengedrongen. Het is de tendens van 'binnen is het beter, buiten is het vol dreiging', het is de angst voor de urban jungle, het terugplooien op de eigen haard, de achterdocht voor de buitenwacht, het is de veiligheidsreflex. Het schichtig piepen vanachter de gordijnen is allang niet meer het alleenrecht van bejaarde vrouwtjes, maar behoort stilaan tot de wezenskenmerken van onze volksaard. Hoor wie klopt daar, Vlaanderen?"
"We halen de buitenwereld binnen en grendelen ons vervolgens af. En als we ons dan toch in de groten boze buitenwereld moeten begeven, doen we dat bij voorkeur met een terreinwagen, knopjes naar beneden, raampjes omhoog, airco aan. De weg vragen we niet langer aan een onbekende voorbijganger, gij zijt zot zeker, liever laten we ons op kamertemperatuur rondrijden door de computerstem van de nochtans niet geheel onfeilbare gps."
"(...) het fascineert om te zien hoe, in de loop van slechts een paar jaar tijd, luxe niet langer geassocieerd wordt met de sportieve openheid van de cabriolet of de vrijheid-blijheid van de sportwagen, maar met een dicht gepantserd, bijna militair voertuig dat zich hoog boven het plebs verheft en zich een weg walst door de mangrove van de ochtendspits. Asociaal machogedrag? Nee, het design van luxejeeps is het design van de angst: bunkers op wielen zijn het. Wat de atoomschuilkelder voor de koude oorlog was, is de luxejeep voor de war on terror: een verlangen naar bescherming in een wereld vol angst."
"De volstrekte gelijkschakeling tussen consument en product wordt nergens meer nagestreefd dan in de wereld van de mobiele telefonie. (...) In dit immer hippe millennium, word je Base. Ben je al Base? Maak iemand anders dan Base! Men is niet bij Base, men is Base. Het veiligheidsdenken kruipt zodanig in onze taal dat het de syntaxis herschrijft. Het voorzetsel is weg. Plotselming, onopgemerkt, foetsie. Niets scheidt het 'ik' nog langer van het merk. Ik ben Base, zoals anderen blank of moslim zijn. En die schaamteloze identificatie van verbruiker met handelswaar heet dan freedom of speech."
"De openbare ruimte is bij uitstek de ruimte van de burger. Maar als diezelfde burger zich terugtrekt uit de openbaarheid en zich gewillig laat herleiden tot een kritiekloze consument die zijn fictieve angst verkoopt in ruil voor een nog fictievere vrijheid, dan geven we wel een bijzonder dierbaar goed op: het kritisch-maatschappelijk debat, toch nog altijd de motor van een democratie."
"Angst is vandaag de aller-, allerbeste marketingtruc, zowel in de commercie als in de politiek."
"De veiligheidsreflex woekert in Vlaanderen, maar in Zuid-Afrika heb ik er de uitwassen van gezien. Eerst: huizen met een gebarricadeerde voordeur, vervolgens: huizen zonder voordeur. Men rijdt binnen onder het huis, de garagepoort valt dicht, dan pas stapt men uit. Bezoek haalt men af met de wagen. Gaan werken doet men met de wagen. Parkeren doet men onder het bedrijf. De openbare ruimte? Een tunnel waar men zo snel mogelijk doorrijdt. Men leeft in luchtbellen met security, onderling verbonden met corridors van gevaar."
"Wij willen geen burgers meer in de openbaarheid. Geen daklozen, geen migranten, geen bejaarden. (...) We trekken ons niet alleen terug, we eisen dat ook de anderen zich terugtrekken. De stad moet zijn als een maquette: leeg, kil, een paar haastige poppetjes. Dat zijn wij, op weg naar onze homecinema."
donderdag 15 december 2005
Europese Unie neemt Big Brother-richtlijn aan.
Het Europees Parlement heeft gisteren een richtlijn aangenomen die alle communicatie binnen de EU in de gaten zal houden. Hiermee komt de grootste surveillance-databank ter wereld tot stand. "Vanaf vandaag moeten alle EU burgers gevolgd en gecontroleerd worden zoals de eerste de beste misdadiger", zegt Pieter Hintjens, voorzitter van de Foundation for a Free Information Infrastructure (FFII).
De Richtlijn over de Bewaring van Gegevens werd aangenomen met 378 tegen 197 stemmen, na een deal tussen de Raad en de leiders van de twee grootste groepen in het Parlement, de EPP-ED (conservatieven) en de PSE (socialisten). De rapporteur voor de richtlijn, Alexander Alvaro (liberalen) liet uit protest zijn naam van het rapport verwijderen. Opvallend is dat de Belgen de richtlijn als zoete koek aannamen.
Tot de meest gecontesteerde delen van de richtlijn behoort het verplicht opslaan van de afzender en geadresseerde van alle e-mails die verstuurd worden. Hetzelfde geldt voor de lokatie en beweging tijdens het bellen met een mobiele telefoon. De verzamelde gegevens kunnen beschikbaar gemaakt worden zonder speciale bevelschriften te vereisen, en zonder beperking tot een bepaald soort misdaad. Er zal geen onafhankelijke toetsing zijn, evenmin als extra privacy- of veiligheidsmaatregelen. De gegevens zullen worden bijgehouden voor periodes gaande van zes maanden tot een willekeurige duur waarvan de Commissie door een lidstaat overtuigd kan worden.
- Bron: vrijschrift.org
donderdag 8 december 2005
Wanneer cameratoezicht voyeurisme wordt ...
In Groot-Brittannië staan vier politieagenten terecht omdat ze via bewakingscamera's een 25-jarige vrouw bespiedden terwijl ze thuis een bad nam. De agenten stonden in voor het beheer van 70 camera's in een deel van Liverpool. Officieel dienden ze zich te focussen op straten en parkings. In de praktijk volgden ze een vrouw die in haar appartement een vriend op bezoek kreeg en zich na diens vertrek uitkleedde en een bad nam. De beelden werden geprojecteerd op een 42" plasmascherm.
Iets wat volgens de Belgische politiediensten in ons land onmogelijk is. In bepaalde politiezones worden de camera's zodanig ingesteld dat ze op zwart gaan, telkens ze een raam passeren. Andere politiezones hebben een aantal regels op papier gesteld en nog andere politiediensten gaan ervan uit dat sociale controle en hiërarchie misbruiken uitsluiten.
Vooral die laatste argumenten vallen op zijn zachtst gezegd nogal zwakjes uit. Papieren regels, deontologische codes en "ons controleert ons" is nog maar zelden een afdoende basis gebleken tegen misbruiken. Diverse studies in, inderdaad, Engeland hebben al overvloedig aangetoond dat er poblemen van komen, als je de kat bij de melk zet. Wie zich in een kamertje opsluit om de beelden van bewakingscamera's te bekijken, laat de vooroordelen niet achter aan de deur. Huidskleur, geslacht, kledij, kortom alle uiterlijke kenmerken van wie in beeld passeert, spelen steeds een zeer grote rol in wat er bekeken wordt en in de manier waarop gedrag beoordeeld wordt. Dat los je niet op door er luchtig omheen te praten, zoals de meeste politiediensten in De Morgen doen. Er is echt niet veel reden om in België zo hoog van de toren te blazen en te beweren dat zoiets hier niet kan gebeuren.
vrijdag 2 december 2006
"Het kan toch niet de bedoeling zijn
om heel het land vol camera's te hangen?"
De jongens van Spirit willen de strijd met de wildgroei aan bewakingscamera's aanbinden. Partijvoorzitter Geert Lambert en kamerlid Stijn Bex willen de camera's op het openbaar domein onderwerpen aan een vergunningsplicht, waarbij geval per geval wordt onderzocht of er geen andere manieren zijn om de veiligheid te garanderen. Daartoe hebben ze een wetsvoorstel klaargestoomd om het aantal nieuwe camera's in te dijken. In het voorstel krijgt de Privacycommissie een aparte afdeling voor de uitreiking van cameravergunningen. Die zal eerst een uitgebreide veiligheidsstudie moeten uitvoeren. Pas wanneer die studie aantoont dat er geen andere manier is om de veiligheid te garanderen, zou dan een vergunning uitgereikt worden. Bovendien zullen in dat geval de beelden niet door privébewakingsfirma's maar enkel door politiediensten bekeken mogen worden. Pictogrammen moeten voorbijgangers en bewoners attent maken op de aanwezigheid van camera's.
Met dit voorstel spelen Bex en Lambert in op de discussie over een nieuwe camerawetgeving, die momenteel door de Commissie Binnenlandse Zaken gevoerd wordt. Niet iedereen vindt daar evenveel graten in het veelvuldig gebruik van camera's op het publieke domein. CD&V senator Marc Van Peel ziet het bijvoorbeeld enigszins anders. "Als je op straat loopt, ziet iedereen ook wat je doet. Waarom zou een gemeentebestuur dan geen camera mogen plaatsen?".
Wat nogal belachelijk is als argument. Het gaat immers niet alleen om zien en gezien worden. Het gaat in de eerste plaats al over de manier waarop er gekeken wordt. Bewakingscamera's hanteren geen neutrale maar een controlerende blik. Ze zijn niet bedoeld om gedrag te observeren, maar om het te sturen. En breder gaat de discussie vooral over het soort samenleving dat we willen. In het geval van bewakingscamera's en van de gedachte die er achter schuil gaat, gaat het over een samenleving die gedreven wordt door angst en door de obsessie voor controle. Niet bepaald het soort samenleving waarin wij willen leven.
Maar jammer genoeg zullen we dat soort samenleving ook niet stoppen met wetsvoorstellen zoals dat van Lambert en Bex - hoe 'streng' ze ook bedoeld zijn. Met alle sympathie, maar op die manier wordt de discussie evenmin ten gronde gevoerd. Wat ons meer dan ooit noodzakelijk lijkt, willen we vermijden dat het ook hier de Britse weg opgaat.
- lees het volledige persbericht van Spirit.