temp/text | datapanik

From: info@stichting-omer-wattez.be
To: datapanik@datapanik.org
Date: Fri 08 Oct 2004, 22:09
Subject: vijverbos

Het Vijverbos mag weer vijver en bos worden

Op 6 oktober 2004 velde het Hof van Beroep te Brussel het eindarrest over het Vijverbos te Roborst. Hiermee werd eindelijk een zaak afgehandeld, die de Stichting Omer Wattez vzw sinds meer dan 11 jaren behartigt. Een kort, chronologisch overzicht van wat in onze bestuursraad als "het" soapverhaal bekend staat.

Een natuurgebied langs de Zwalm
Het Vijverbos is in oorsprong een moerassig broekbos, dat zich over een oppervlakte von 14 ha uitstrekt langs de linkeroever van de Zwalmbeek op het grondgebied van Roborst (Zwalm). Het wordt begrensd door de spoorweg Oudenaarde-Zottegem, de Borstekouterstraat en de Zwalm. Nog preciezer: het is gelegen tussen de Taverne De Moriaan aan de Paddestraat (Zottegem) en het waterzuiveringsstation (RWZI) aan de Bruggenhoek te Roborst.
Het hele gebied was vroeger een overstromingsgebied, waarin de Zwalm haar overtollig water kwijt kon bij zware regenperiodes. Om die reden is het nooit interessant geweest voor de landbouw en bleef het dus maar een godvergeten "waterzieke" laagte. De natuur kreeg er vrij spel en zorgde voor een moeras-vegetatie met een rijke begroeiing aan zeggesoorten en met zwarte els als belangrijkste soort in de struik- en boomlaag. Ook de bijhorende fauna (slakjes, libellen, andere insecten, zang- en watervogels) voelde zich hier goed thuis. Wat nog overbleef van dit moerasbiotoop kreeg op de Biologische Waarderingskaart zonder probleem de vermelding: waardevol tot zeer waardevol.

Historiek van een goedkope stortplaats
Een Zottegemse aannemer zag wel iets in dit stuk moeras en kocht in 1977 het oostelijk deel (6,5 ha), in 1988 het westelijk deel (7 ha). Weliswaar niet om het te beheren zoals de bestemming op het gewestplan (natuurgebied) voorzag, maar wel om het hele gebied winstgevend op te hogen en om te zetten tot een deftige populierenakker. De inkomsten als stortplaats zijn graag meegenomen en een bevestiging van de winstgevende investering, nietwaar. De gelijkenis met het Fortverhaal in D'Hoppe is opvallend.
Aldus werd het Vijverbos-Oost (evenwijdig met de Zwalm) vroeger al opgehoogd en omgezet tot een beboste eigendom met jachtrecht. Het deel Vijverbos-West (langs de spoorweg) onderging hetzelfde lot en werd, eind de jaren 80, volgestort met allerlei afval. De ophoging van dit deel was nog volop aan de gang toen enkele wakkere natuurwachters alarm sloegen bij de Stichting Omer Wattez vzw.

Van Oudenaarde tot Gent
Het gemeentebestuur van Zwalm reageerde nauwelijks op onze klachten. Politie en rijkswacht stelden wel proces-verbaal op, maar daar bleef het bij en de stortwerkzaamheden werden gewoon verder gezet. Onze vereniging besloot dan maar beroep te doen op haar vorderingsrecht en trok naar de Correctionele Rechtbank van Oudenaarde.
Over het eerste perceel (Oost) oordeelt de rechtbank dat "het bouwmisdrijf (reliëfwijziging) met ophoging van 60 cm (!) weerhouden wordt, maar dat een herstel in de vorige staat wordt afgewezen wegens onevenredige kosten en een nadelig effect op het milieu (nog eens!). Het Hof van Beroep in Gent bevestigt dit vonnis op 11 oktober 1992. In 1993 stapt Stichting Omer Wattez vzw naar de voorzitter van de rechtbank in Oudenaarde voor het tweede deel (West). De rechter legt de eigenaars verbod op om nog meer afval te storten en beveelt het plaatsen van een afsluiting. Stichting Omer Wattez vzw gaat in beroep en Gent vult het arrest aan met een "bevel tot gedeeltelijke afgraving en een dwangsom".
De Stichting Omer Wattez vzw stapt naar het Hof van Cassatie, die in 1998 het arrest van Gent vernietigt en het hele zootje verwijst naar het Hof van Beroep in Brussel.

Brussel graaft dieper
In 1999 stelt Brussel een deskundige aan, die de hele zaak grondig zal onderzoeken. Met eindeloos geduld en onuitputtelijk uithoudingsvermogen weigert Stichting Omer Wattez vzw enkele compromissen te aanvaarden en blijft aandringen op een herstel van het oorspronkelijk niveau en biotoop. Uiteindelijk vraagt de professor, die als deskundige optreedt tijdens deze procedure, een bodemonderzoek door de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaams Gewest (OVAM). Uit de vernietigende resultaten blijkt dat over het hele gebied sprake is van een historische verontreiniging met soms ronduit kankerverwekkende stoffen. OVAM heeft het zelf over "ontoegankelijk maken voor onder meer spelende kinderen".

Eind goed, half goed
Bij arrest van 6 oktober 2004 beslist het Hof van Beroep te Brussel uiteindelijk het volgende: Voor het perceel Oost langs de Zwalm met het al vrij oude populierenbos wordt voorlopig nog geen herstel bevolen. Wel krijgt Stichting Omer Wattez vzw het voorbehoud om later het herstel te vorderen, indien hier een aanzienlijke milieuschade kan aangetoond worden.
Voor het perceel West langs de spoorweg wordt de tegenpartij veroordeeld tot "het integrale herstel van het natuurgebied".
Zo moet het westelijk perceel tot op het oorspronkelijk maaiveld worden afgegraven. De afgegraven grond moet worden gezeefd in een zeef met een maasopening van 5 cm op 5 cm.
De gezeefde grond mag worden gestort in een berm langs de spoorweg en de Borstekouterstraat. Wat overblijft in de zeef, moet worden afgevoerd en reglementair gestort. De afgraving moet voltooid zijn binnen de zes maanden na de betekening van het vonnis. Per dag vertraging wordt een dwangsom aangerekend van 1000 euro.

Belang voor de toekomst
De uitspraak van het Hof van Beroep is vrijwel historisch te noemen omdat de Stichting Omer Wattez vzw voor het eerst grotendeels gelijk krijgt door gebruik te maken van het vorderingsrecht van een milieuvereniging.
Deze uitspraak zal in de toekomst overal in het land gebruikt worden bij vergelijkbare gevallen. En eigenaars zullen zich nu wel twee keren bedenken om een dergelijke ophoging in natuurgebied uit te voeren. We hopen dot storten van afval vanaf nu altijd en overal op een legale wijze gebeurt. De natuur is dus weer een beetje meer en beter beschermd en daar kan iedere weldenkende mens alleen maar blij om zijn.

Stichting Omer Wattez
www.stichting-omer-wattez.be