dataretentie-magazijn

De Europese databewaringsrichtlijn werd in 2006 gestemd door de Raad van de Europese Unie als richtlijn 2006/24/EG (zie documenten). Ze werd in de meeste Europese landen reeds omgezet in nationale wetgeving, ondanks een heleboel protest en tegenwind. In België werd de richtlijn pas in 2013 van kracht, nadat op 8 oktober het Koninklijk Besluit werd gepubliceerd.

Korte chronologie in België

  • In 2006 vaardigt de Europese Unie de “databewaringsrichtlijn” uit. De Europese lidstaten worden geacht deze richtlijn om te zetten in nationaal recht, uiterlijk tegen 15 maart 2009.
  • In 2008 wordt een eerste wetsontwerp op tafel gelegd. Zowel de Privacycommissie als de Raad van State spreken zich hierover ongunstig uit.
  • Dat eerste wetsontwerp verdwijnt voor lange tijd in de koelkast.
  • Op 3 juli 2013 wordt een nieuw wetsvoorstel ingediend in de Kamer.
  • Kamervoorzitter Flahaut aanvaardt op 4 juli dat het voorstel met urgentie moet worden behandeld.
  • Op 9 juli wordt het besproken in de Commissie Infrastructuur, Verkeer en Overheidsbedrijven.
  • Op 18 juli wordt de nieuwe dataretentiewet door de Kamer goedgekeurd.
  • Het resultaat is de Wet van 30 juli 2013 en het Koninklijk besluit van 19 september 2013 (zie verder)
  • Het KB treedt in werking op 18 oktober 2013, tien dagen na de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
    De aanbieders van diensten en netwerken krijgen een jaar de tijd om zich aan te passen.
  • Op 11 juni 2015 verklaart het Grondwettelijk Hof de wet ongrondwettelijk. Een belangrijke overwinning voor iedereen die bekommerd is om zijn of haar privacy.
  • Nog geen twee maand later komt de regering al met een nieuw wetsvoorstel dat eigenlijk niets meer is dan een lichtjes opgeblonken versie van de oude dataretentiewet. Uiteraard komt er al meteen tegenwind.
  • Op 9 september komt de Privacycommissie met een advies over het nieuwe wetsvoorstel.
  • Op 11 januari 2016 komt de Belgische regering met een nieuw wetsvoorstel. Het voorstel wordt op 2 februari besproken in de Commissie voor Justitie. De Groene fractie vroeg een hearing over het wetsvoorstel, maar dat werd geweigerd.
  • Op 4 mei 2016 wordt het wetsvoorstel goedgekeurd door de Kamer. De bespreking kan je hier teruglezen (pdf). De wettekst wordt op 29 mei 2016 gepubliceerd; de tekst ervan is hier terug te vinden (of in pdf). De bepalingen treden op 28 juli 2016 in werking, 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Een verontrustende wet

Onze algemene kritieken op de databewaringsrichtlijn kan je hier lezen.

Maar België gaat nog een stuk verder verder dan waar ze door de Europese richtlijn toe verplicht is. In België zal werkelijk alles worden opgeslagen: hoeveel mails u verstuurt, of en hoe u Skype gebruikt, waar en hoelang u mobiel belde, wanneer en via welk netwerk u mobiel surfte, hoe u uw telefoon- of internetrekening betaalt, of uw gesprekken worden doorgeschakeld, enzovoort. De operatoren zullen alles een jaar lang moeten opslaan. Behalve politie en gerecht zullen ook de Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst en de ombudsdienst voor telecommunicatie in onze telecomgegevens mogen grasduinen.

Documenten

Een paar reacties:

“Wat vandaag toegelaten gedrag is, hoeft dat morgen niet meer te zijn. Daarin schuilt een van de gevaren van dit Koninklijk Besluit.”
internetondernemer Ben Caudron

“De Staat heeft niet het recht om iedereen voortdurend te controleren, zonder concrete aanleiding. Dataretentie doet net dat!”
– Liga voor Mensenrechten

“Wat Vande Lanotte en Turtelboom in de steigers hebben staan, is de ernstigste aanval ooit op de privacy. Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen schuldige en onschuldige burgers. Iedere burger is een potentiële terrorist of crimineel. Het vermoeden van onschuld, een heilig principe in een democratische rechtsstaat, telt niet meer. Fundamentele burgerrechten zoals de vrije meningsuiting, de persvrijheid of het recht om zich vrij te organiseren, komen onder vuur te liggen.”
– advocaat Raf Jespers

De dataretentierichtlijn won in 2010 de eerste editie van de Belgische Big Brother Awards.

Meer lezen