widget-dossier-slimmeEen slimme meter is een digitale energiemeter met ingebouwde informatie- en communicatietechnologie. Het gaat in de eerste plaats om electriciteitsmeters, maar ook gas- en watermeters worden langzaam omgevormd tot slimme meters. Dergelijke meters zijn de hoeksteen van een “smart grid”, een slim netwerk dat in heel Europa (en daarbuiten) in opkomst is.
Een slimme meter wordt op afstand bediend en uitgelezen. In de meeste gevallen worden elke 15 minuten de meterstanden doorgeven aan de netbeheerder. Daarnaast bevat het apparaat poorten waarmee op afstand andere apparatuur bediend kan worden. Zo kan via een signaal de elektriciteit afgesloten worden, bijvoorbeeld bij wanbetaling of bij (dreigende) overbelasting van het net.

Officieel worden de slimme meters ingevoerd om de netbeheerder en energieleveranciers toe te laten het electriciteitsnet beter te beheren, door vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Daarnaast wil men bij de gebuiker het energiebewustzijn verhogen en helpen bij het besparen van energie.
Bij die verwachtingen zijn nogal wat vraagtekens te plaatsen. Slimme meters zijn een erg dure investering die resulteert in hogere kosten voor de gebruiker. Qua energiebesparing hebben ze bovendien een marginaal effect. Critici trekken hieruit de conclusie dat slimme meters vooral de winsten van de distributienetbeheerders zullen vrijwaren. Een smart grid wordt ook wel “de heilige graal van de energiemarkt” genoemd, die de kassa weer moet doen rinkelen. Ten koste van de consument, want stroom wordt duurder.

Maar wat ons hier vooral interesseert, is de verbijsterende vaststelling dat niet of nauwelijks geregeld is wat er met de meetgegevens gebeurt. Ook de privacy van de klanten is nauwelijks beschermd. Door de metingen kan bijvoorbeeld op afstand worden beoordeeld wat klanten doen en of ze thuis zijn of afwezig. Het gaat dus om gevoelige informatie, waar in het slechtste geval ook criminelen misbruik van kunnen maken. Maar ook los daarvan is het zorgwekkend dat persoonlijke gegevens zomaar prijsgegeven worden aan een electriciteitsleverancier, waarop we maar moeten vertrouwen dat de gegevens niet doorverkocht of anderszins te grabbel gegooid worden.
Tenslotte wijzen beveiligingsexperts er ook op dat een smart grid uiterst kwetsbaar is voor aanvallen van buitenaf. Ze waarschuwen in dat verband voor de gevolgen van een digitaal 9/11 met verstrekkende gevolgen.