Een korte trip door een stukje “veiligheidstheater”.
Als reactie op een aantal incidenten hebben meer en meer luchthavens bodyscanners in gebruik genomen. Ook in Europa hebben een aantal landen de invoering ervan in het vooruitzicht gesteld. Sommige daarvan zijn reeds in een vergevorderde testfase. Nochtans blijkt uit geen enkel onderzoek dat bodyscanners ook effectief meer veiligheid bieden. Veiligheidsexperts hebben er al verschillende keren op gedrukt dat bodyscanners veeleer een vals gevoel van veiligheid creëren, aangezien ze door terroristen makkelijk te omzeilen zijn.
Bodyscanners zijn een maatregel buiten elke proportie, die enorm veel geld kost en een ernstige inbreuk op onze burgerrechten en onze privacy inhoudt. Verschillende mensenrechten- en burgerrechtenorganisaties hebben hier al uitgebreid voor gewaarschuwd.

Security Analysis of a Full-Body X-Ray Scanner
Eric Wustrow en Hovav Shacham
Presentatie voor 31C3 (2014)

Nieuwsberichten

26 12 2012
Wat gebeurt er met veiligheidsagenten wanneer je ze voor een scherm plaatst waarop de beelden te zien zijn van vliegtuigpassagiers die door de naaktscanner moeten? Wat te verwachten is. Of erger.
“Personally, in the I.O. room, I witnessed light sexual play among officers, a lot of e-cigarette vaping, and a whole lot of officers laughing and clowning in regard to some of your nude images, dear passengers.  Things like this are what happens (at the very least) when you put people who are often fresh out of high school or a GED program (although there are actually a few TSA screeners with PhDs, which I guess is sad on so, so many levels) with minimal training and even less professionalism, into the position of being in charge of analyzing nude images of people in a hermetically sealed room.”
Ex-TSA Agent Dishes on Image Screening Rooms (ABC News)

15 11 2012
Rapiscan, fabrikant van naaktscanners voor de Amerikaanse luchthavens, wordt ervan verdacht de testresultaten vervalst te hebben.
Maker of Airport Body Scanners Suspected of Falsifying Software Tests (Wired)

08 03 2012
Ingenieur en blogger Jonathan Corbett demonstreert in een video hoe eenvoudig het is om een bodyscanner te omzeilen en een metalen voorwerp aan boord van een vliegtuig te smokkelen. Corbett past daarvoor een simpele truc toe: hij verbergt een metalen kistje onder zijn oksel en doorstaat probleemloos de controles op verschillende luchthavens.
“If you have a metallic object on your side, it will be the same color as the background and therefore completely invisible to both visual and automated inspection.”
De video bevestigt een eerder rapport waarin onderzoekers duidelijk maken op welke eenvoudige wijze de bodyscanners te misleiden zijn (zie hieronder 11 12 2011).
Blogpost: How Anyone Can Get Anything Past The Scanners.
Video via Youtube.

06 02 2012
De Australische overheid gaat het gebruik van een bodyscanner voor luchtvaartpassagiers verplichten. Alleen reizigers met ernstige medische klachten hoeven niet door de scanner heen.
Australië verplicht bodyscan voor passagiers (security.nl).
Reactie van Tim Vines, directeur van Civil Liberties Australia: “Wat we zien is dat er een gigantische hoeveelheid geld en aandacht aan dit ‘security theater’ wordt uitgegeven. Het is een kostbare productie om te laten zien dat er wat gedaan wordt, ongeacht of dit effectief is of niet. Er is echter geen garantie dat deze apparaten ons beschermen, en wat we opgeven in termen van burgerrechten en privacy is een echt verlies.”

03 02 2012
Een vrouwelijke reizigsters maakt melding dat ze meerdere keren door de bodyscanner heen moest, waarbij de mannelijke agenten in de kamer ernaast stelden dat de afbeelding niet goed was. Nieuwszender CBS deed onderzoek naar officiële klachten en ontdekte een patroon van vrouwen die vonden dat ze opzettelijk waren uitgekozen om door de scanner heen te gaan.
Female Passengers Say They’re Targeted By TSA
(CBS Dallas)

18 01 2012
De New Yorkse politie wil mobiele bodyscanners inzetten waarmee het van alle burgers ongevraagd een scan kan maken. Hiervoor wordt samengewerkt met het ministerie van Defensie om een handmatige bodyscanner te ontwikkelen die lichaamswarmte kan meten. De straling gaat niet door metaal heen, waardoor agenten verborgen wapens kunnen zien. 
The State of the NYPD
(City Journal)

11 12 2011
Cory Doctorow haalt voor BoingBoing Magazine een rapport aan dat verschenen is in de Journal of Transportation Security. Daarin tonen de auteurs dat het helemaal niet moeilijk is om de bodyscanners te misleiden.
“It is very likely that a large (15-20 cm in diameter), irregularly-shaped, cm-thick pancake with beveled edges, taped to the abdomen, would be invisible to this technology, ironically, because of its large volume, since it is easily confused with normal anatomy. Thus, a third of a kilo of PETN, easily picked up in a competent pat down, would be missed by backscatter “high technology”. Forty grams of PETN, a purportedly dangerous amount, would fit in a 1.25 mm-thick pancake of the dimensions simulated here and be virtually invisible. Packed in a compact mode, say, a 1 cm×4 cm×5 cm brick, it would be detected.”
Pornoscanners trivially defeated by pancake-shaped explosives (BoingBoing)
Rapport: Leon Kaufman & Joseph W. Carlson “An evaluation of airport x-ray backscatter units based on image characteristics” (pdf)

25 10 2011
Uit een test met 23.500 bodyscans, uitgevoerd door de Australische overheid, blijkt dat tussen de 20 en 40 procent een vals alarm veroorzaakt. Naar verluidt kan ook zweet de bodyscanners laten afgaan.
Airport body scanner trials return high rate of errors (The Australian)

14 11 2012
Luchtvaartveiligheid: Commissie stelt nieuwe regels vast voor het gebruik van veiligheidsscanners op Europese luchthavens (Persbericht van de Europese Commissie). De nieuwe regels bieden een EU-breed raamwerk, waarbij lidstaten bodyscanners mogen inzetten, zolang ze zich aan verschillende regels houden die de gezondheid en fundamentele rechten van reizigers beschermen.

01 09 2011
Uit een test met bodyscanners in Duitsland blijkt dat zweet en kreukels in de kleding voor 54% foute waarschuwingen zorgden. Reden genoeg voor de Duitse overheid om de bodyscanners (voorlopig?) te schrappen.
Body scanners scrapped from German airports after error-filled trial
( – news.com.au)

06 07 2011
Het Europees Parlement geeft groen licht voor het gebruik van bodyscanners op Europese luchthavens. Mits een aantal voorwaarden, waaronder: passagiers hebben het recht om de bodyscan te weigeren, bodyscans mogen niet worden opgeslagen en een verbod op scans met een schadelijke straling. Het Europees Parlement vraagt ook meer transparantie in de beveiligingskosten.
Europarlementariërs stellen strenge eisen aan bodyscanners

09 03 2011
De fabrikant van de bodyscanners op Amerikaanse vliegvelden geeft toe dat ze niet in staat zijn om zogeheten “billenbommen” te vinden. Billenbommen zijn explosieven die in lichaamsholten verstopt zijn.


Lees ook:

  • De bodyscan op Europese luchthavens en de vraag naar inbreuk op de privacy en andere grondrechten. Masterproef van Frederike Moortgat (UGent, 2010) – download.